Strona główna / Wiedza / Business Model Canvas dla UX
BlogProjektowanie

Business Model Canvas dla UX

  • Projektowanie
  • 12 stycznia 2023
  • 35
Business Model Canvas dla UX

Wiele błędów w projektowaniu UX popełnianych jest przez zbyt szybkie decyzje. Podejmowane na podstawie niepełnych informacji, przeczucia osób decyzyjnych lub w błędnym przeświadczeniu, że zostały wzięte pod uwagę wszystkie czynniki.

Na przykład oczywiste jest, że projektowanie UX produktu lub usługi cyfrowej opiera się w dużej części na wiedzy o użytkowniku. Jednakże samo spełnienie jego potrzeb w ustalonym zakresie, czy rozwiązanie konkretnych problemów, nie wystarczy do stworzenia pełnego, pozytywnego doświadczenia, które będzie konkurować na rynku. Aby produkt zaistniał w świadomości grupy docelowej, musi być zbudowany wokół atrakcyjnej osobowości, zwanej marką lub bytem konceptualnym. Takiej, której UX wychodzi poza ramy samego interfejsu, sięgając wszystkich rodzajów interakcji z firmą za niego odpowiedzialną.

Dlaczego marka stanowi wstęp do Business Model Canvas?

Marka stanowi zamkniętą w firmie i jej produkcie, budzącą zaufanie i atrakcyjną pod kątem stylistycznym odpowiedź na potrzeby użytkownika. W zrozumiały sposób deklaruje wsparcie dla jego celów i wartości. Każda marka jest bytem aktywnym, ewoluującym razem z potrzebami i celami klienta, stąd nowe wersje oferowanych produktów, usług i nieustanne badania z użytkownikami, za którymi trzeba nadążyć.

Dzięki dobrze zaprojektowanej marce można łatwiej przyciągnąć uwagę i sprowokować interakcję grupy docelowej z nowo powstałym produktem lub usługą, ponieważ zawiera ona jasne i spójne obietnice pozytywnych doświadczeń w trakcie efektywnego realizowania z góry ustalonego zakresu zadań w ramach dostarczania korzyści dla użytkownika.

Markę należy przedstawić w taki sposób, żeby m.in. móc jej elementy skutecznie i efektywnie wdrożyć w UX design produktów. Do tego można wykorzystać narzędzie zarządzania strategicznego BMC – Business Model Canvas.

Business Model Canvas – co to jest?

BMC stanowi często alternatywę dla biznesplanu. To pojedynczy arkusz A4, który wyznacza ramę szablonu złożonego z 9 bloków, określających pozycję produktu lub całej organizacji w odniesieniu do potrzeb grupy, lub grup docelowych. A także sposób dostarczania różnicy, która na nie odpowiada.

Business Model Canvas łączy w sobie metodyki zorientowane na cele biznesowe, do których mogą dołączyć społeczne i środowiskowe. W postaci konceptu szablonu 9 bloków został przedstawiony w roku 2005 przez dr. Alexandra Osterwaldera, szwajcarskiego konsultanta i teoretyka biznesu. Dziś do pracy z modelami biznesowymi od projektowania po zarządzanie, z Business Model Canvas korzystają takie firmy, jak IBM, P&G, Coca Cola, Mastercard czy LEGO.

UX designerzy mogą wykorzystać szablon Osterwaldera do uzyskania spójnego biznesowego spojrzenia na user experience projektowanego produktu, z rozszerzeniem na UX całej organizacji.

Jak rozpisać Business Model Canvas dla UX?

9 części szablonu standardowego BMC to:

  1. Grupy klientów, czyli użytkowników: na podstawie unikalnych problemów, potrzeb, cech (np. wiek, płeć, obszar zamieszkania, nawyki), ale także ze względu na zasoby finansowe i kanały dystrybucji – wspomniane poniżej.
  2. Proponowana wartość: wyróżniająca ofertę na tle konkurencji, odpowiadająca na potrzeby oraz problemy w sposób zgodny z cechami użytkownika. W Business Model Canvas składają się na nią takie cechy i elementy produktu lub usługi, jak:- niska bariera poznawcza,
    – łatwość obsługi,
    – użyteczność,
    – podejście do znanych problemów lub uświadamianie na temat nowych,
    – sposób osiągania celów przez użytkownika,
    – redukcja ryzyka pomyłek,
    – wydajność,
    – czynniki tworzące atrakcyjność wizualną: nowoczesny design, innowacyjność działania, skojarzenia z marką pracujące na jej status na rynku,
    – pożądany zakres personalizacji,
    – polityka cenowa,
    – szybkość robienia zakupów lub odnawiania subskrypcji.
  3. Kanały dystrybucji: powinny być zoptymalizowane pod kątem szybkości, efektywności i kosztów prowadzenia sprzedaży. Kanały w Business Model Canvas dzielą się na 2 rodzaje:- Sprzedażowe: kanały bezpośrednie – własne oraz pośrednie – dystrybutorów.
    Komunikacyjne, które mają budować świadomość marki w umysłach klientów i wspierać kanały sprzedażowe. Na przykład reklamy tradycyjne oraz online, informacje prasowe, konta w social mediach, komunikaty w usługach lub na innych produktach z gamy.
  4. Relacje z klientami: z uwzględnieniem sposobów ich nawiązywania, podtrzymywania i budowania pozytywnych doświadczeń (bezpośrednie rozmowy z konsultantem lub sprawne interakcje z chatbotami). Włączają się w to strategie rozwoju relacji w kierunku generującym większe zyski. Dzięki wypisaniu tych kanałów w Business Model Canvas, można przeprowadzić także analizę optymalizującą koszty.
  5. Źródła przychodów: takie jak opłata za kopię, licencję, wypożyczenie, wyświetlenia reklam lub model subskrypcyjny. Należy uwzględnić również metody płatności dostosowane do przyzwyczajeń i oczekiwań klientów.
  6. Zasoby niezbędne do realizacji wartości dla klienta: ludzkie, finansowe, intelektualne, sprzętowe itd, w zależności od branży i grup docelowych.
  7. Aktywności i procesy, od których zależy pozyskiwanie zaufania i generacja przychodu: np. utrzymanie i optymalizacja łańcuchów sprzedaży, obsługa klienta, helpdesk, wyświetlanie opinii użytkowników.
  8. Kluczowe partnerstwa, które są częścią procesów biznesowych produktu lub usługi. W Business Model Canvas często w tym polu wpisuje się outsourcing różnego rodzaju procesów niezwiązanych bezpośrednio z tworzeniem i rozwojem produktu oraz partnerstwa strategiczne – także z konkurencją.
  9. Struktura kosztów: generowanych przez potrzebne zasoby i utrzymywane aktywności. Strukturę optymalizuje się poprzez redukcję kosztów i zwiększanie wartości dostarczanego produktu lub usługi.

Do 4 krawędzi szablonu Business Model Canvas przypisane są 4 obszary, które wpływają na szanse i zagrożenia dla biznesu: siły rynkowe, trendy, siły branży i siły makroekonomiczne.

business model canvas

Podsumowanie

Business Model Canvas zaproponowany przez Osterwalda to szablon przejrzysty, ale także elastyczny. Można go rozbudowywać, żeby lepiej pasował do charakterystyki biznesu lub nowego produktu. Na przykład o komórki opisujące czynniki zwiększające komfort użytkownika, wpływające na zysk; fazy użycia i cykl życia samego produktu, jego wpływ na środowisko i konkretną społeczność, w tym na kulturę.

Może się też pojawić geograficzny zasięg dotarcia. Część z tych obszarów zintegrowano w innych szablonach. Dedykowanych środowisku, wpływowi społecznemu, czy dostarczanej wartości (tu jako VPC – Value Proposition Canvas). Specjalnie dla firm i zespołów UX potrzebujących 3 lub więcej odrębnych analiz.

 

 

Tagi